Biuro i hala pod jednym dachem
Budynki firmowe powstające w strefach przemysłowych wokół Warszawy często łączą część biurową z halą magazynową lub produkcyjną. Opisujemy, jak podzielić oświetlenie takiego obiektu na strefy i jakie sposoby sterowania sprawdzają się w biurze, na hali i na placu, zanim firma zamówi oprawy i przewody.
Obie części budynku mają inne wymagania. W biurze liczy się wygoda pracy przy komputerze i możliwość dopasowania światła do spotkań. Na hali ważne są równomierne oświetlenie alejek między regałami, praca na zmiany i bezpieczeństwo ruchu wózków. Plac manewrowy i parking potrzebują jeszcze innego sterowania, zależnego od pory dnia.
Wymagania co do natężenia oświetlenia na stanowiskach pracy określa norma oświetleniowa, a ich spełnienie sprawdza projektant oświetlenia w obliczeniach. Ten tekst dotyczy innej sprawy: tego, jak światło jest włączane, wyłączane i zmieniane w ciągu dnia.
Podział na strefy
Pierwszym krokiem jest rzut budynku z zaznaczonymi strefami, które będą włączane i wyłączane razem. Przykładowy podział dla obiektu biurowo-magazynowego:
| Strefa | Sposób sterowania do rozważenia |
|---|---|
| open space i pokoje biurowe | przyciski przy wejściu, czujniki obecności, ściemnianie |
| sale spotkań | sceny dla prezentacji i rozmów, sterowanie z panelu w sali |
| korytarze, klatki schodowe, toalety | czujniki ruchu z czasem wyłączenia |
| alejki hali magazynowej | czujniki obecności w alejkach, grupy zgodne z układem regałów |
| plac i parking | zegar astronomiczny lub czujnik zmierzchu |
Podział warto skonsultować z osobami, które będą z budynku korzystać: kierownikiem magazynu, administratorem biura, firmą ochroniarską. Każda z tych osób zna inne sytuacje, w których światło jest potrzebne poza zwykłymi godzinami pracy.
Czujniki obecności w biurze i na hali
Czujnik obecności włącza światło, gdy ktoś wejdzie do strefy, i wyłącza je po ustalonym czasie bez ruchu. W biurze ważne jest, żeby nie gasił światła osobie, która pracuje spokojnie przy biurku, dlatego dobiera się czujniki o odpowiedniej czułości i ustawia dłuższe czasy. Na hali czujniki montuje się nad alejkami, a ich zasięg trzeba sprawdzić względem wysokości montażu, którą podaje producent.
Gdzie przebiega granica między osobnym sterowaniem a systemem
W małym obiekcie wystarczają pojedyncze czujniki i wyłączniki. Gdy budynek ma kilkadziesiąt stref, a firma chce na przykład wyłączać światło w całym obiekcie po uzbrojeniu alarmu albo zmieniać ustawienia z jednego panelu, lepiej sprawdza się system automatyki budynkowej, w którym oświetlenie współpracuje z ogrzewaniem, roletami i kontrolą dostępu.
Taką decyzję trzeba podjąć przed rozpoczęciem prac elektrycznych, bo od niej zależą przewody i rozdzielnice. Szerzej opisuje to tekst o tym, jak przygotować projekt automatyki budynku firmowego pod Warszawą.
Plac, parking i godziny nocne
Oświetlenie zewnętrzne obiektu pod miastem pracuje inaczej niż w biurowcu w centrum Warszawy. Budynek stoi często przy drodze bez latarni, a na plac w nocy wjeżdżają dostawy albo ochrona objeżdża teren. Dlatego oprócz zegara astronomicznego warto przewidzieć czujniki ruchu przy bramach i wejściach oraz możliwość ręcznego włączenia pełnego oświetlenia placu z portierni lub z panelu w budynku.
Lista do omówienia z projektantem
- w jakich godzinach pracuje biuro, a w jakich hala,
- które strefy muszą być oświetlone przez całą noc,
- kto może zmieniać ustawienia i z jakiego miejsca,
- czy oświetlenie ma reagować na alarm i kontrolę dostępu,
- jakie rezerwy zostawić na rozbudowę hali w kolejnym etapie.
Odpowiedzi na te pytania pozwalają projektantowi oświetlenia i elektrykowi przygotować dokumentację, na podstawie której wykonawcy wycenią ten sam zakres prac.
