Kiedy firma budująca siedzibę pod Warszawą powinna zająć się automatyką?
Firmy z Mazowsza, które budują albo przebudowują własny obiekt w gminach wokół Warszawy, decydują o automatyce budynku często dopiero przy wykończeniu wnętrz. Tekst wyjaśnia, dlaczego oświetlenie, ogrzewanie, wentylację, rolety i kontrolę dostępu warto opisać już w projekcie, kto powinien w tym uczestniczyć i jakie dokumenty firma powinna otrzymać przed wyborem wykonawców.
Część przedsiębiorstw z regionu przenosi się z wynajmowanych lokali w Warszawie do własnych budynków w miejscowościach takich jak Pruszków, Piaseczno czy Grodzisk Mazowiecki. Często jest to obiekt łączący biuro z magazynem, showroomem albo zapleczem produkcyjnym. Projekt architektoniczny i branżowy powstaje wtedy na zlecenie inwestora, a to oznacza, że firma sama decyduje, jak budynek ma działać na co dzień, i sama ponosi skutki decyzji odłożonych na później.
Dlaczego automatyka trafia do projektu tak późno
W harmonogramie inwestycji najpierw pojawia się bryła budynku, konstrukcja i instalacje sanitarne. Sterowanie światłem i ogrzewaniem wydaje się sprawą wykończeniową, więc zarząd odkłada decyzję. Tymczasem przewody magistrali, puszki pod przyciski i czujniki, miejsce w rozdzielnicach i sieć LAN trzeba zaplanować, zanim elektryk zacznie prace. Decyzja podjęta po zamknięciu ścian oznacza kucie, dodatkowe trasy kablowe albo rezygnację z części funkcji.
Drugim powodem jest podział ról. Architekt odpowiada za bryłę i wnętrza, projektant elektryki za obwody, projektant instalacji sanitarnych za ogrzewanie i wentylację. Jeśli nikt nie dostał zadania, żeby opisać, jak te systemy mają ze sobą współpracować, temat wraca dopiero wtedy, gdy wykonawca elektryki pyta, gdzie mają stanąć panele sterujące.
Od sposobu użytkowania budynku do listy punktów
Projekt automatyki zaczyna się od opisu, jak firma będzie korzystać z obiektu. Integrator rozmawia z zarządem i z osobami, które będą administrować budynkiem, o godzinach pracy, liczbie stref, salach spotkań, pomieszczeniach technicznych i planowanych etapach rozbudowy. Dopiero z tego powstaje koncepcja funkcjonalna, a potem dokumentacja wykonawcza.
Przy obiekcie z częścią biurową i halą pytania dotyczą także tego, które funkcje mają działać razem. Przykłady to wyłączenie oświetlenia i obniżenie temperatury w całym budynku po uzbrojeniu alarmu albo osobne sterowanie bramami i oświetleniem placu. Warto też zapytać, kto po przeprowadzce będzie zmieniał ustawienia: administrator na miejscu, firma serwisowa czy dział IT z centrali.
Co powinien zawierać projekt automatyki
Dobrze przygotowana dokumentacja pozwala porównać oferty wykonawców i ogranicza decyzje podejmowane dopiero na budowie. Firmy, które zlecają projektowanie instalacji KNX, powinny oczekiwać od projektanta dwóch grup dokumentów. Pierwsza opisuje działanie budynku:
- opis funkcji i scenariuszy użytkowych,
- rzuty punktów sterowania, czujników i urządzeń,
- matrycę integracji z pozostałymi instalacjami.
Druga jest przeznaczona dla wykonawców: wytyczne dla magistrali KNX i sieci LAN, schematy oraz założenia rozdzielnic, a także standard oznaczeń, testów i dokumentacji powykonawczej.
Taki zakres dokumentacji opisuje w swojej ofercie Brain House, integrator KNX z Rzgowa pod Łodzią, który realizuje projekty także poza województwem łódzkim. Dla firmy z Mazowsza wybór wykonawcy spoza Warszawy jest możliwy, pod warunkiem że harmonogram wizyt na budowie i odbiorów zostanie zapisany w umowie.
Koordynacja branż na budowie
W budynku firmowym nad instalacjami pracuje kilka ekip: elektrycy, instalatorzy ogrzewania i wentylacji, firma od systemu alarmowego, wykonawca sieci teletechnicznej. Każda z nich ma własny projekt. Automatyka łączy te instalacje, więc integrator musi uzgodnić z nimi sposób komunikacji urządzeń, miejsca montażu i podział odpowiedzialności.
| Branża | Co uzgadnia się z integratorem |
|---|---|
| elektryka | obwody, rozdzielnice, trasy przewodów magistrali |
| ogrzewanie, wentylacja, klimatyzacja | sposób sterowania urządzeniami i strefy temperatur |
| oświetlenie | grupy opraw, sceny, czujniki obecności |
| alarm i kontrola dostępu | wymiana informacji z automatyką, uzbrojenie i rozbrojenie stref |
| sieć LAN | miejsce na serwer wizualizacji, adresy, dostęp zdalny |
Dla inwestora najważniejsze jest, żeby ktoś odpowiadał za całość. Przy podziale na wielu wykonawców spory o to, czyje urządzenie nie działa, zwykle rozstrzyga dopiero dokumentacja z jasno opisanymi interfejsami.
Odbiór i przekazanie systemu
Odbiór automatyki w budynku firmowym przebiega w kilku krokach, które dobrze jest zaplanować przed przeprowadzką zespołu:
- testy funkcjonalne wszystkich uzgodnionych scenariuszy, pomieszczenie po pomieszczeniu,
- przekazanie dokumentów: pliku projektu ETS, kopii konfiguracji, opisu rozdzielnic i integracji,
- szkolenie administratora budynku i instrukcja obsługi najważniejszych funkcji,
- ustalenie zasad wprowadzania zmian i zgłaszania usterek.
Dzięki temu firma może później rozbudowywać system bez szukania osoby, która go programowała. Przy wyborze partnera warto sprawdzić, czy automatyka budynkowa KNX jest dla niego codzienną specjalizacją i jak wygląda wsparcie po uruchomieniu.
Najczęstsze pytania
Na jakim etapie inwestycji zlecić projekt automatyki?
Najlepiej równolegle z projektem instalacji elektrycznej, zanim powstanie przedmiar dla wykonawców. Wtedy trasy przewodów i miejsce w rozdzielnicach są ujęte w dokumentacji od początku.
Czy projekt automatyki ułatwia wybór generalnego wykonawcy?
Tak. Oferenci wyceniają ten sam opisany zakres, więc firma porównuje ceny i terminy, a nie różne interpretacje swoich oczekiwań.
Czy system KNX w budynku firmy można rozbudować przy kolejnym etapie inwestycji?
Tak, jeśli w projekcie przewidziano rezerwy w rozdzielnicach i trasach przewodów oraz zachowano aktualny plik projektu. Rozbudowa polega wtedy na dołożeniu urządzeń i zmianie konfiguracji.
