Menu i kalkulacja kosztów w nowym lokalu: jak sprawdzić opłacalność pozycji przed otwarciem
Menu jest ofertą dla gości, ale też narzędziem finansowym lokalu. Przed otwarciem warto sprawdzić, ile kosztuje przygotowanie każdej pozycji i które z nich realnie zarabiają na siebie, bo po starcie zmiana kart i cen bywa kłopotliwa.
Receptura jako podstawa kalkulacji
Kalkulację zaczyna się od receptury. Dla każdego dania lub napoju zapisuje się składniki, ich ilości i sposób przygotowania. Wagi i objętości mierzy się w kuchni lub na barze, a nie szacuje na oko, bo różnica kilkunastu gramów przy wielu sprzedanych porcjach zmienia wynik.
Do ilości dopisuje się aktualną cenę zakupu każdego składnika. Cenę trzeba brać z faktur dostawców, a nie z pamięci. Gdy dostawca zmieni cennik, kalkulacje należy zaktualizować, bo w przeciwnym razie menu będzie oparte na nieaktualnych danych.
Koszt porcji i cena dla gościa
Koszt składników jednej porcji porównuje się z ceną sprzedaży. Właściciel ustala, jaką część ceny może zajmować koszt produktów, uwzględniając pozostałe wydatki lokalu: zespół, czynsz, media i marketing. Dla dań i napojów oczekiwany udział kosztu produktów bywa różny, dlatego każdą grupę ocenia się osobno.
Cena musi też mieścić się w tym, co goście w okolicy są gotowi zapłacić. Porównanie z kartami kilku lokali w tej samej dzielnicy pozwala ocenić, czy kalkulacja prowadzi do cen akceptowalnych na rynku.
Analiza menu po uruchomieniu sprzedaży
Po kilku tygodniach sprzedaży można zestawić pozycje według dwóch kryteriów: jak często goście je zamawiają i ile na nich zostaje po odjęciu kosztu składników. Daje to cztery grupy:
- pozycje popularne i dochodowe, które trzeba utrzymać i eksponować,
- pozycje popularne, ale mało dochodowe, w których warto zmienić recepturę, porcję lub cenę,
- pozycje dochodowe, ale rzadko zamawiane, które można lepiej opisać lub zaproponować przez obsługę,
- pozycje mało popularne i mało dochodowe, które są kandydatami do usunięcia.
Takie podejście nazywa się analizą opłacalności pozycji w menu. Nie wymaga specjalistycznych narzędzi, wystarczą dane z systemu sprzedaży i kalkulacje receptur.
Menu dla grup i wydarzeń
Lokale z Warszawy i okolic często przyjmują grupy firmowe, rodzinne spotkania i wydarzenia okolicznościowe. Dla takich zamówień potrzebna jest osobna oferta, ponieważ sposób przygotowania, czas obsługi i wielkość porcji różnią się od zwykłego dnia. Warto przygotować kalkulację osobno i ustalić, co lokal jest w stanie obsłużyć jednocześnie.
Napoje i bar w kalkulacji
Bar wymaga osobnej kalkulacji, bo napoje składają się z wielu drobnych elementów: syropów, soków, lodu, dekoracji i opakowań. Każdy z nich trzeba uwzględnić w koszcie porcji, także te, które wydają się nieistotne. Przy kawie i napojach bezalkoholowych liczy się też strata na rozlaniu lub błędnej porcji, dlatego warto ją doliczyć do kosztu jednostkowego.
Testy przed drukiem
Przed ostatecznym zatwierdzeniem karty zespół wykonuje próby w kuchni i na barze. Sprawdza się czas przygotowania, powtarzalność porcji i smak. Dopiero potem menu trafia do druku i na stronę internetową. Wersja cyfrowa powinna być łatwa do zmiany, żeby poprawki cen i składników można było wprowadzać bez ponownego składu.
Całość prac przygotowawczych, od formalności po pierwszy serwis, opisano w tekście o tym, jak wygląda przygotowanie lokalu gastronomicznego do otwarcia.


