Hałas i ciepło w zakładach z regionu: jak ocenić wpływ maszyn na stanowiska pracy
Firmy produkcyjne na Mazowszu, które dostawiają kolejne urządzenia do istniejących hal, powinny sprawdzić, jak zmieni się środowisko pracy załogi. W tekście opisano, jak ocenić hałas i temperaturę wokół maszyn oraz kiedy sensowne jest przeniesienie urządzeń w inne miejsce.
Skąd bierze się hałas i ciepło w hali
Każda maszyna napędzana silnikiem emituje dźwięk i ciepło. Przy pojedynczym urządzeniu wpływ jest zwykle niewielki, ale gdy w jednym pomieszczeniu pracuje kilka maszyn, poziomy się sumują. Do tego dochodzą odbicia od ścian i sufitu, które w pustej, wysokiej hali zwiększają odczuwalny hałas. Ciepło odprowadzane z urządzeń podnosi temperaturę w pomieszczeniu, a wentylacja, która dotąd wystarczała, przestaje wystarczać.
Nie każde źródło hałasu jest równie uciążliwe. Najbardziej odczuwalne są dźwięki o wysokiej częstotliwości i hałas ciągły, który nie pozwala odpocząć uchu w ciągu zmiany.
Jak sprawdzić sytuację
Ocenę warto zacząć od pomiarów, a nie od odczuć pracowników, choć rozmowa z nimi bywa dobrym punktem wyjścia. Służba bhp lub zewnętrzne laboratorium może zmierzyć poziom hałasu na stanowiskach i porównać go z dopuszczalnymi wartościami, które określają przepisy o ochronie zdrowia pracowników. Podobnie można zmierzyć temperaturę i wilgotność w kilku punktach hali w różnych porach dnia.
Do oceny przydają się:
- plan hali z zaznaczonymi maszynami i stanowiskami,
- czas, jaki pracownik spędza przy danym źródle w ciągu zmiany,
- informacje producentów maszyn o emisji hałasu i ciepła,
- zapis dotychczasowych pomiarów, jeżeli były wykonywane.
Sposoby ograniczenia uciążliwości
Najpierw rozważa się rozwiązania przy źródle: wymianę elementów, regularne przeglądy, obudowy i tłumiki. Kolejnym krokiem jest oddzielenie urządzenia od stanowisk pracy ścianą lub osłoną, a następnie zwiększenie wentylacji. Dopiero gdy wymienione działania nie wystarczają, rozważa się przeniesienie źródła poza hałaśliwą strefę.
W przypadku urządzeń do wytwarzania sprężonego powietrza jedną z opcji jest ustawienie ich poza halą, na przykład w osobnej obudowie. O tym, jak może wyglądać takie rozwiązanie, pisze tekst o tym, jak umieścić sprężarki poza halą produkcyjną.
Koszty i obowiązki pracodawcy
Pracodawca odpowiada za warunki pracy, w tym za ograniczanie hałasu i temperatury do poziomów uznawanych za bezpieczne. Środki ochrony indywidualnej, takie jak ochronniki słuchu, stanowią ostatni środek i nie zastępują działań technicznych. Szczegółowe obowiązki wynikają z przepisów bhp, dlatego warto je konsultować ze specjalistą w tej dziedzinie.
Przy planowaniu inwestycji dobrze jest zapisać wynik pomiarów przed zmianą i po niej. Dzięki temu widać, czy przeniesienie urządzenia przyniosło zmianę na stanowiskach i czy konieczne są dalsze działania.
Kontrola po zmianie
Po przeniesieniu lub wymianie urządzenia pomiary trzeba powtórzyć w tych samych punktach i w podobnych warunkach pracy hali. Porównanie wyników przed zmianą i po niej pokazuje, czy zakładany efekt został osiągnięty, a ewentualne różnice można wyjaśnić z wykonawcą. Pomiary warto powtarzać okresowo, bo stan techniczny urządzeń zmienia się z czasem.
Rozmowa z załogą
Informowanie pracowników o planowanych zmianach i zbieranie ich uwag przed wprowadzeniem rozwiązania ułatwia wskazanie miejsc, w których hałas lub temperatura przeszkadzają najbardziej. Takie uwagi uzupełniają dane z pomiarów, ponieważ pracownicy wiedzą, w których porach dnia i przy jakich zadaniach uciążliwość jest największa.


