Przestój linii jako pozycja w rachunku
Dla firmy z Mazowsza, która realizuje zamówienia na termin, zatrzymanie linii produkcyjnej oznacza koszt większy niż naprawa urządzenia, które je spowodowało. Tekst pokazuje, z jakich elementów składa się koszt przestoju i jak go oszacować na potrzeby planowania przeglądów oraz umów serwisowych.
Wiele zakładów liczy tylko fakturę za naprawę. Tymczasem naprawa jest zwykle najmniejszą częścią kosztu, a pozostałe elementy rozkładają się na kilka działów i rzadko trafiają do jednego zestawienia.
Z czego składa się koszt przestoju
Dla uproszczenia można podzielić go na trzy grupy:
- Koszty stałe w czasie przestoju: wynagrodzenia pracowników, którzy nie mogą pracować, czynsz, leasing maszyn i inne opłaty niezależne od produkcji.
- Utracone przychody: wartość wyrobów, których nie wyprodukowano, oraz zamówień, których nie zrealizowano w terminie.
- Koszty następcze: kary umowne za opóźnienia, przyspieszone dostawy, nadgodziny po wznowieniu pracy i utrata zaufania odbiorcy.
Każdą z grup firma może wycenić na podstawie własnych danych: listy płac, cennika wyrobów i umów z odbiorcami. Nie trzeba uzyskiwać dokładnej kwoty, wystarczy rząd wielkości, który pozwala porównać koszt przestoju z kosztem prewencji.
Dlaczego sprężarka zatrzymuje całą produkcję
Sprężarka jest urządzeniem pomocniczym, ale zasila narzędzia i maszyny na wielu stanowiskach. Awaria jednego urządzenia w sprężarkowni może unieruchomić pakowanie, montaż, lakierowanie lub sterowanie pneumatyczne. Im więcej odbiorników korzysta z jednego źródła, tym większy zasięg skutków pojedynczej usterki. Dlatego w zestawieniu kosztów przestoju sprężarkę trzeba traktować nie jako osobną maszynę, lecz jako element, od którego zależy cała linia.
Porównanie z kosztem prewencji
Po oszacowaniu kosztu przestoju można porównać go z kosztem rocznych przeglądów i umowy serwisowej. Zestawienie powinno uwzględniać też prawdopodobieństwo awarii: urządzenie o dużej liczbie godzin pracy ma jej więcej niż nowe. Ważne jest, aby nie tylko liczyć, ile kosztują przeglądy, ale także ile kosztowałby dzień przestoju. Gdy firma zestawi te wartości, decyzja o wprowadzeniu planu staje się łatwiejsza do uzasadnienia przed właścicielami.
Co zmniejsza skutki awarii
Poza przeglądami firma może ograniczyć skutki usterki, utrzymując zapas podstawowych części eksploatacyjnych, ustalając z serwisem czas reakcji i przygotowując procedurę na wypadek zatrzymania sprężarki. Sprawdzony plan postępowania skraca czas decyzji w chwili awarii. Zapisuje się w nim, kto dzwoni do serwisu, kto informuje klientów i które zamówienia mają pierwszeństwo.
Warto też rozważyć plan przeglądów sprężarek i umowę serwisową, które porządkują terminy i odpowiedzialność za kontakt z wykonawcą.
Jak aktualizować rachunek
Dane do rachunku zmieniają się wraz z portfelem zamówień, kosztami pracy i liczbą urządzeń. Dobrze jest przeliczać go raz w roku przy planowaniu budżetu utrzymania ruchu oraz po każdej większej zmianie w produkcji. Aktualny rachunek jest argumentem w rozmowach z wykonawcą serwisu o czasie reakcji, bo pokazuje, jak długi przestój firma jest w stanie zaakceptować.
Przykład rozumowania bez liczb
Właściciel firmy produkcyjnej może zadać sobie trzy pytania. Ile godzin zajęłoby przywrócenie pracy po awarii bez umowy serwisowej? Ile zamówień zostałoby w tym czasie niezrealizowanych? Co firma musiałaby zapłacić odbiorcom za opóźnienie? Odpowiedzi na te pytania, nawet przybliżone, pozwalają ocenić, czy wydatek na przeglądy jest wysoki w porównaniu z potencjalną stratą.


