Eksport z Mazowsza: jak ustalić kraje, w których firma sprawdza cudze patenty
Firma, która sprzedaje wyroby poza Polską, musi zdecydować, patenty z których państw będą przeglądane przed wprowadzeniem produktu na rynek. Artykuł opisuje, jak zarząd i dział sprzedaży ustalają tę listę oraz jakie informacje o produkcie i dystrybucji są do tego potrzebne.
Dlaczego terytorium ma znaczenie
Patent obowiązuje na terytorium, na którym został udzielony. Wyrób, który w Polsce nie narusza żadnego patentu, może wejść w zakres patentu obowiązującego w innym kraju. Z tego powodu badanie, które obejmuje tylko polskie dokumenty, nie daje informacji o ryzyku w sprzedaży zagranicznej.
Zgłoszenia patentowe mogą być składane w procedurze krajowej, europejskiej i międzynarodowej, więc część dokumentów dotyczy wielu państw jednocześnie. Przy ustalaniu zakresu badania warto o tym pamiętać, bo ten sam dokument może mieć odpowiedniki w różnych krajach.
Trzy miejsca, w których produkt jest narażony na cudze patenty
Przy wyborze terytoriów firma analizuje cały cykl życia wyrobu, a nie tylko kraj odbiorcy. Chodzi o trzy miejsca:
- kraj, w którym wyrób jest wytwarzany, także przez podwykonawcę,
- kraje, przez które towar jest transportowany do odbiorcy, jeśli firma prowadzi sprzedaż przez magazyny pośrednie,
- kraje, w których wyrób jest oferowany i używany przez klientów.
Zakres badania powinien odpowiadać tej liście, ale rozstrzygnięcie, które państwa włączyć, wymaga omówienia z rzecznikiem patentowym. Wykonawca podpowiada, które terytoria mają największe znaczenie dla danej dziedziny techniki.
Kto przygotowuje dane
Dział sprzedaży zna plan rynków na najbliższe lata, a dział produkcji wie, gdzie powstają komponenty i gotowy wyrób. Zarząd zestawia te informacje i wskazuje kraje, w których koszt ewentualnego sporu byłby najwyższy. Do wykonawcy trafia lista krajów z kolejnością priorytetów, żeby przy ograniczonym budżecie przebadać najpierw rynki najważniejsze.
Plan eksportu zmienia się, więc lista krajów wymaga aktualizacji, gdy firma zaczyna sprzedaż na nowym rynku. Warto zapisać, kiedy badanie wykonano i dla jakiego terytorium, żeby przy poszerzaniu sprzedaży było jasne, co zostało już sprawdzone.
Powiązanie z badaniem czystości patentowej
Lista terytoriów jest pierwszą daną, o którą pyta wykonawca badania czystości patentowej przed wprowadzeniem wyrobu na rynek. Bez niej badanie albo obejmuje zbyt wiele państw, co zwiększa koszt, albo pomija rynek, na którym firma zamierza sprzedawać.
Dokumentowanie decyzji
Zarząd zapisuje decyzję o zakresie terytorialnym wraz z uzasadnieniem: dlaczego włączono konkretne kraje i dlaczego pominięto inne. Taka notatka wyjaśnia po latach, na jakiej podstawie podejmowano decyzje o sprzedaży, i pokazuje, które rynki wymagają uzupełnienia badania przy zmianie planów handlowych.
Przykład podziału priorytetów
Firma z Mazowsza sprzedaje wyrób w Polsce i w dwóch państwach sąsiednich, a od roku rozważa trzeci rynek. Zarząd umieszcza w pierwszym etapie badania kraje, w których sprzedaż już trwa, a trzeci rynek dopisuje jako opcję do późniejszego badania. Gdy decyzja o wejściu na ten rynek zapada, wykonawca rozszerza zakres, korzystając z wcześniejszych ustaleń. Taki układ pozwala rozłożyć koszt w czasie i nie blokuje planów handlowych.
Przy zmianie planów warto wrócić także do krajów, w których firma już sprzedaje, jeśli wyrób został zmodyfikowany, bo nowa wersja może wchodzić w zakres innych zastrzeżeń niż poprzednia.


