Dział zakupów i dział rozwoju w mazowieckiej firmie: kto zgłasza wątpliwości co do cudzych praw
W firmach produkcyjnych i handlowych informacje o nowych wyrobach docierają najpierw do działu zakupów albo do konstruktorów, a rzadziej do osób, które odpowiadają za ryzyko prawne. Artykuł opisuje prosty podział ról, dzięki któremu wątpliwość co do cudzego patentu trafia do właściwej osoby, zanim firma zamówi partię towaru.
Gdzie pojawia się pierwsza informacja
Dział zakupów rozmawia z dostawcami i widzi, co producenci oferują. Konstruktorzy znają budowę wyrobów i potrafią ocenić, czy nowa oferta jest podobna do rozwiązań znanych im z rynku. To właśnie te dwie grupy najczęściej pierwsze dowiadują się, że wyrób może być objęty ochroną. Sygnałem bywa wzmianka o patencie w karcie katalogowej, oznaczenie na opakowaniu albo informacja od dostawcy.
Jeśli taki sygnał nie ma w firmie ustalonej drogi, zostaje w rozmowie handlowej i nie trafia dalej. Wtedy ocena ryzyka odbywa się dopiero po wprowadzeniu wyrobu do oferty, czyli wtedy, gdy zmiana decyzji kosztuje najwięcej.
Prosty podział ról
Wystarczy kilka zasad, żeby informacja docierała tam, gdzie jest potrzebna:
- pracownik, który zauważył wzmiankę o patencie, zgłasza ją jednej wskazanej osobie, na przykład kierownikowi produktu,
- kierownik produktu ocenia, czy sprawa dotyczy wyrobu planowanego do sprzedaży,
- jeśli tak, przekazuje materiały do zarządu z propozycją zamówienia badania,
- zarząd decyduje o badaniu i o wstrzymaniu zamówienia do czasu wyniku.
Każda z tych osób wykonuje krótką czynność, a cały obieg można opisać na jednej stronie. Ważne, by wszyscy zainteresowani wiedzieli, kto jest odbiorcą zgłoszeń.
Materiały dla wykonawcy badania
Kierownik produktu zbiera dokumenty, o które poprosi wykonawca: opis działania wyrobu, rysunki albo zdjęcia, kartę katalogową dostawcy oraz listę krajów sprzedaży. Jeśli wyrób pochodzi od zewnętrznego producenta, warto zapytać go, czy dysponuje informacjami o patentach, które dotyczą produktu. Odpowiedź dostawcy nie zastępuje badania, ale pomaga wykonawcy zawęzić poszukiwania.
Połączenie z badaniem patentowym
Gdy zarząd zdecyduje o sprawdzeniu ryzyka, kolejnym krokiem jest zamówienie badania czystości patentowej nowego wyrobu. Przygotowanie materiałów zgodnie z opisanym wyżej podziałem skraca fazę zbierania danych, bo większość dokumentów jest już w rękach jednej osoby.
Utrwalenie zasady w firmie
Podział ról zapisuje się w krótkiej instrukcji wewnętrznej i omawia na spotkaniu zespołów zakupów oraz rozwoju. Po kilku miesiącach warto sprawdzić, ile zgłoszeń wpłynęło i czy któreś trafiło do badania. Jeśli zgłoszeń nie było wcale, to zwykle znak, że pracownicy nie wiedzą, komu je przekazywać, a nie że w firmie nie ma żadnych wątpliwości.
Co zapisać po zgłoszeniu wątpliwości
Każde zgłoszenie warto odnotować w prostym rejestrze: data, nazwa wyrobu, źródło informacji o patencie i decyzja zarządu. Rejestr nie musi być systemem informatycznym, wystarczy arkusz dostępny dla kierownika produktu i zarządu. Po kilku miesiącach widać, które wyroby wzbudzały pytania, i da się ocenić, czy firma nie pomija podobnych sygnałów w innych kategoriach.
Taki zapis ułatwia też rozmowę z wykonawcą badania, bo od razu wiadomo, jakie dokumenty i które kraje były przedmiotem wcześniejszych ustaleń.


