Nowy wyrób w ofercie firmy z Mazowsza: kiedy sprawdza się cudze patenty
Firmy z Warszawy i okolic, które wprowadzają na rynek nowy wyrób, zwykle najpierw ustalają wymagania techniczne, dostawców i cenę. Tekst opisuje, w którym momencie dołączyć do tej listy badanie czystości patentowej, kto w firmie je zamawia i jak czytać jego wynik.
Badanie czystości patentowej pozwala ustalić, czy wprowadzenie określonego produktu na dane terytorium wiąże się z ryzykiem naruszenia obowiązujących tam patentów. Konsekwencje naruszenia cudzego prawa mogą być dotkliwe, dlatego informację o tym ryzyku lepiej mieć przed zamówieniem partii produkcyjnej niż po otrzymaniu pisma od właściciela patentu.
Sytuacje, w których firma zamawia badanie
W firmach działających na Mazowszu badanie czystości patentowej pojawia się najczęściej przy kilku zdarzeniach:
- firma opracowała własny wyrób i planuje jego sprzedaż w Polsce lub za granicą,
- dział zakupów znalazł wyrób producenta z zagranicy, który firma chce wprowadzić do swojej oferty,
- zarząd rozważa wejście na rynek, na którym firma dotąd nie sprzedawała,
- konkurent wprowadził produkt, a firma chce ustalić, czy jest on chroniony patentem.
We wszystkich tych przypadkach zadanie jest podobne: porównać cechy produktu z zastrzeżeniami patentowymi obowiązującymi na wybranym terytorium. Zakres badania zależy od tego, gdzie produkt ma być wytwarzany, sprzedawany i używany.
Czystość patentowa a zdolność patentowa
Te dwa badania zwykle się myli, choć odpowiadają na różne pytania. Badanie zdolności patentowej ocenia szanse uzyskania patentu przez własne rozwiązanie firmy. Badanie czystości patentowej ocenia ryzyko naruszenia cudzych patentów przez produkt, który firma chce sprzedawać.
Firma z Mazowsza, która sprowadza gotowy wyrób od zagranicznego producenta, nie potrzebuje oceny zdolności patentowej, bo nie patentuje niczego własnego. Potrzebuje natomiast informacji, czy sprzedaż tego wyrobu w Polsce lub w innych krajach nie narusza cudzych praw. Odpowiedź producenta, że produkt jest legalny w kraju pochodzenia, nie rozstrzyga tej kwestii, bo patenty obowiązują terytorialnie.
Kto w firmie zamawia i kto czyta wynik
Zamówienie składa zazwyczaj zarząd albo dyrektor produktu, a materiały techniczne przygotowuje dział rozwoju lub konstruktor odpowiedzialny za wyrób. Wykonawca potrzebuje rysunków lub opisu działania produktu i listy krajów, w których będzie sprzedawany.
Wynik czytają łącznie osoba techniczna i osoba decyzyjna. Pierwsza ocenia, czy zastrzeżenia wskazane w raporcie rzeczywiście dotyczą budowy wyrobu, druga rozstrzyga, co z tą informacją zrobić: zmienić konstrukcję, zmienić dostawcę, ograniczyć terytorium sprzedaży albo podjąć rozmowy z właścicielem patentu.
Gdzie zlecić badanie
Badania patentowe wykonują kancelarie patentowe i rzecznicy patentowi. Przy wyborze wykonawcy dobrze sprawdzić, czy oferuje badanie czystości patentowej jako osobną usługę i czy pomaga dobrać rodzaj badania do potrzeb firmy, zamiast zawsze oferować ten sam zakres.
Przed zleceniem badania warto ustalić, w których krajach produkt będzie wytwarzany i sprzedawany. Od tego zależy, patenty z jakich terytoriów wykonawca przegląda, a więc także zakres i czas pracy.
Firmy z Mazowsza wybierają wykonawców również poza regionem. Przykładem jest biuro patentowe w Łodzi prowadzone przez Małgorzatę Dominiak, krajowego i europejskiego rzecznika patentowego z 10-letnim doświadczeniem w dziedzinie własności intelektualnej. Kancelaria specjalizuje się w rozwiązaniach z biologii, biotechnologii, farmacji, medycyny i chemii, a zajmuje się także innymi dziedzinami techniki.
Co zrobić z wynikiem
Wynik badania firma wpisuje do dokumentacji produktu. Gdy raport nie wykazał zbliżonych zastrzeżeń, wiadomo, że na przebadanym terytorium produkt nie napotkał przeszkód wynikających z patentów. Gdy raport wskazał takie zastrzeżenia, zespół zestawia je z budową wyrobu i ustala, co można zmienić. Dokument warto zachować, bo ułatwia rozmowy z partnerami handlowymi, którzy pytają o prawa wyłączne związane z produktem.
Dokumentacja produktu a rozmowy z partnerami
Hurtownie, sieci handlowe i zagraniczni odbiorcy czasem pytają dostawcę, czy wyrób nie narusza cudzych praw. Firma, która ma w dokumentacji produktu wynik badania czystości patentowej, odpowiada na takie pytanie od razu i wskazuje terytorium, którego dotyczyło badanie. Firma bez takiego dokumentu musi zlecić badanie w trakcie negocjacji, co wydłuża cały proces i bywa zaskoczeniem dla zespołu handlowego.
Najczęstsze pytania
Czy firma, która tylko odsprzedaje cudzy wyrób, musi sprawdzać patenty?
Ryzyko dotyczy także firm, które wprowadzają wyrób do obrotu, a nie tylko jego wytwórców. Zakres odpowiedzialności zależy od okoliczności, dlatego warto omówić go z rzecznikiem patentowym przed rozpoczęciem sprzedaży.
Czy badanie obejmuje wszystkie kraje?
Nie, zakres terytorialny ustala się przed rozpoczęciem pracy. Wykonawca sprawdza patenty obowiązujące w krajach, w których firma zamierza wytwarzać i sprzedawać produkt.
Po czym poznać, że potrzebne jest badanie, a nie zwykłe wyszukiwanie w bazie?
Wyszukiwanie w bazie daje listę dokumentów, a badanie ocenia, czy zastrzeżenia z tych dokumentów obejmują cechy konkretnego produktu. Ocena wymaga umiejętności czytania zastrzeżeń i znajomości dziedziny techniki.


