Nowy obiekt firmy pod Warszawą
Kiedy firma z Mazowsza, która buduje lub adaptuje halę, biurowiec albo obiekt handlowo-usługowy, powinna zdecydować o klimatyzacji i wentylacji? Tekst pokazuje, na którym etapie zaplanować te instalacje, kogo w to zaangażować i jakich zmian w projekcie uniknąć przez wcześniejszą decyzję.
W gminach wokół Warszawy powstaje wiele obiektów, w których pod jednym dachem jest magazyn, część produkcyjna, biura i zaplecze socjalne. Każda z tych części ma inne wymagania co do temperatury i wymiany powietrza. Jeśli inwestor ustala je dopiero po zamknięciu stanu surowego, wykonawca instalacji musi dopasować się do gotowych stropów, ścian i przyłączy.
Dlaczego decyzja o klimatyzacji zapada przy projekcie budynku
System chłodzenia w dużym obiekcie zajmuje miejsce. Jednostki zewnętrzne potrzebują konstrukcji na dachu albo wydzielonego terenu przy budynku, centrale wentylacyjne zajmują pomieszczenie techniczne, a kanały i instalacja chłodnicza biegną nad sufitami podwieszanymi. Do tego dochodzi zapotrzebowanie na moc elektryczną, które wpływa na warunki przyłączenia.
Jeśli projektant konstrukcji nie zna masy urządzeń dachowych, a projektant elektryki nie zna ich mocy, później trzeba wzmacniać dach albo zwiększać przyłącze. Obie zmiany wydłużają inwestycję. Dlatego założenia instalacji HVAC warto przekazać do zespołu projektowego razem z programem funkcjonalnym budynku.
Strefy w obiekcie wielofunkcyjnym
W obiekcie, w którym część magazynowa sąsiaduje z biurami, nie ma jednego ustawienia temperatury dla wszystkich pomieszczeń. Projekt dzieli budynek na strefy według sposobu użytkowania:
| Strefa | Na co zwraca się uwagę |
|---|---|
| Biura i sale spotkań | stała temperatura, regulacja w każdym pomieszczeniu, cicha praca urządzeń |
| Sala sprzedaży lub obsługi klienta | duża liczba osób, otwierane drzwi wejściowe, nasłonecznione witryny |
| Serwerownia i pomieszczenia techniczne | praca urządzeń przez całą dobę, zapas mocy chłodniczej |
| Magazyn | wymagania przechowywanego towaru i obecność pracowników na stałe |
Podział na strefy decyduje o wyborze systemu. Przy wielu pomieszczeniach o różnych potrzebach stosuje się zwykle systemy z wieloma jednostkami wewnętrznymi i centralnym sterowaniem, często połączone z wentylacją mechaniczną z odzyskiem ciepła.
Kogo zaangażować i w jakiej kolejności
Przy inwestycji tego typu inwestor współpracuje z architektem, projektantami branżowymi i generalnym wykonawcą. Wykonawca instalacji klimatyzacji powinien dołączyć do tego zespołu na etapie projektu, a nie po przetargu na roboty budowlane. Może wtedy zaproponować rozwiązania dopasowane do budynku, zamiast poprawiać gotowe założenia.
Firmy z regionu, które przygotowują taki obiekt, szukają zwykle wykonawcy, który zaprojektuje, zamontuje i będzie serwisował całość. Na tym polega klimatyzacja obiektowa, w której projekt chłodzenia jest uzgodniony z wentylacją, ogrzewaniem i systemem zarządzania budynkiem.
W dużym obiekcie najwięcej kłopotów sprawia nie dobór urządzeń, tylko brak miejsca na ich montaż i serwis. Jeśli na etapie projektu wyznaczymy trasy instalacji i dostęp do jednostek, późniejsze przeglądy są prostsze i tańsze.
Harmonogram robót i odbiory
Instalacje klimatyzacji i wentylacji prowadzi się etapami. Kanały i przewody chłodnicze montuje się przed zamknięciem sufitów, a jednostki wewnętrzne po zakończeniu prac wykończeniowych, które powodują pylenie. Uruchomienie i regulacja systemu odbywają się, gdy budynek jest już zamknięty i ogrzewany lub chłodzony w warunkach zbliżonych do docelowych.
Na odbiór warto przygotować dokumentację powykonawczą, protokoły z prób szczelności i uruchomienia oraz instrukcje obsługi. Dla obiektów, w których pracują ludzie, inwestor powinien wcześniej sprawdzić, czy projekt instalacji wymaga uzgodnień z instytucjami nadzorującymi warunki pracy. W tej sprawie najlepiej zapytać projektanta.
Koszty eksploatacji w decyzji inwestycyjnej
Przy porównywaniu ofert inwestorzy patrzą przede wszystkim na koszt urządzeń i montażu. W obiekcie, który będzie użytkowany przez wiele lat, równie ważne są koszty energii, przeglądów i wymiany filtrów. System z odzyskiem ciepła z powietrza wywiewanego jest droższy w zakupie niż prosta wentylacja, ale zmniejsza ilość energii potrzebnej do ogrzania lub schłodzenia powietrza nawiewanego. Podobnie sterowanie strefowe pozwala wyłączać chłodzenie w pomieszczeniach, w których nikt nie pracuje.
Dlatego od wykonawcy warto oczekiwać nie tylko ceny, ale też opisu, jak system będzie pracował w ciągu roku i jakich przeglądów wymaga. Takie zestawienie ułatwia porównanie ofert opartych na różnych rozwiązaniach.
Wybór wykonawcy z regionu
Bliskość wykonawcy ma znaczenie nie tylko przy montażu, ale przede wszystkim przy serwisie. Obiekt z kilkudziesięcioma jednostkami wymaga regularnych przeglądów, a w razie awarii w serwerowni czy sali sprzedaży liczy się czas dojazdu. Inwestorzy z Warszawy i okolic mogą porównać oferty kilku firm, w tym Clima Polska z Warszawy, która zajmuje się instalacjami dla obiektów komercyjnych od projektu do serwisu.
Najczęstsze pytania
Czy klimatyzację w hali można dołożyć po zakończeniu budowy?
Można, ale wybór rozwiązań jest wtedy mniejszy. Wykonawca musi dopasować się do istniejących stropów, ścian i mocy przyłącza, co zwykle oznacza więcej prac adaptacyjnych.
Kto przygotowuje projekt klimatyzacji obiektowej?
Projekt przygotowuje projektant instalacji sanitarnych lub wyspecjalizowany wykonawca, który współpracuje z pozostałymi projektantami branżowymi. Ważne, aby projekt był uzgodniony z architekturą i elektryką.
Czy wentylacja i klimatyzacja to jeden system?
Mogą to być dwa osobne systemy. Wentylacja odpowiada za wymianę powietrza, a klimatyzacja za jego temperaturę i wilgotność. W obiektach komercyjnych oba systemy często projektuje się razem i łączy we wspólnym sterowaniu.
